Expeditie Antropologisch Veranderen – extended

“Praktische leergang. 3 etappes. Verspreid over 4 maanden. Met live masterclass van Jitske Kramer en overnachting op bijzondere locatie. Zodat je écht op expeditie bent.”

Voor wie en waarom?

Je bent nieuwsgierig. Naar wat er écht gebeurt in organisaties. Waarom mensen doen wat ze doen. Waarom verandering soms voelt als zwemmen in stroop. Je ziet gedrag dat schuurt, patronen die zich blijven herhalen, plannen die stranden. En je denkt: dit moet anders kunnen.

Je bent leider. Of coach. Trainer, adviseur, teamleider, verandermanager. Of gewoon een mens met een fascinatie voor cultuur en gedrag. Je voelt dat het oude niet meer werkt, maar het nieuwe zich nog niet laat vangen. En je zoekt taal, tools en ervaring om daarmee te werken.

Misschien had je altijd al eens antropologie willen studeren… dan is dit je kans! De praktijk laat bovendien zien dat onze aanpak voor veel afgestudeerde antropologen als een grondige opfrisser werkt en hen helpt om de brug te slaan tussen de academische kennis en de wereld van organisaties en de toegepaste antropologie.

Tip: kom met het hele team dat verantwoordelijk is voor de reorganisatie, de fusie, de cultuurverandering… dan leer je dezelfde taal en heb je na de expeditie jullie veranderplan zo goed als klaar.

Het vreemde wordt vertrouwd. En omgekeerd.

Wat je kunt verwachten

Door antropologisch te kijken, zie je meer. Dat wat vreemd is, wordt vertrouwd. En het vertrouwde, wordt vreemd. Je leert kijken als antropoloog, emic en etic. Participeren, observeren, interviewen. Vragen stellen om te begrijpen. Kijken om te snappen. Je oordeel tijdelijk uitstellen. Jouw normaal even parkeren. Om in de normaal van de ander te stappen. Zodat je snapt waarom ‘ie doet wat ‘ie doet. Om vervolgens met de kennis over hoe mensen culturen vormen een cultuurverandertraject te ontwerpen. Met een duidelijke narrative of change, de nodige rituelen, slimme interventies en elementen uit Viral Change.

In drie etappes..

…leer je de ins en outs van antropologisch cultuuronderzoek. We zullen heel gericht werken, dus reken op intense dagen. Je komt niet uitgerust thuis, wel moe en voldaan. Uiteraard is het geen vervanging van een vier jaar durende universitaire studie Culturele Antroplogie. Je ‘bent’ dan ook geen antropoloog na deze expeditie, maar je hebt wel naar organisatiecultuur leren kijken áls een antropoloog en stevige oefening gehad in het doen van veldwerk, het zoeken naar patronen en het duiden van jouw onderzoeksbevindingen in de richting van mogelijke verander plannen. Reken op een intensieve leerervaring.

Met tussendoor hybride leren…

…waarin je de opgedane kennis meteen toepast op jouw praktijk. Het leren vindt niet alleen plaats tijdens de live trainingsdagen, maar zeker ook daarbuiten door meteen met de nieuwe kennis en vaardigheden aan de slag te gaan. Je wordt hierin ondersteunt door je eigen intervisie groep van mede-deelnemers. En door supervisie momenten met de trainer. Daarnaast passen we het principe van flip-the-classroom toe: iedereen neemt voor aanvang van de volgende etappe de belangrijkste theorie tot zich, zodat we tijdens onze live trainingsdagen zoveel mogelijk verdiepend en praktisch aan de slag kunnen.

Wat we van je vragen

Nieuwsgierigheid naar jezelf en anderen. Willen leren over andere culturen. Bereid zijn tussen de etappes zelfstandig te leren en daarvoor tijd vrij maken.

Tussen de eerste en tweede etappe doe je jouw veldwerk van minimaal één dag (langer mag natuurlijk ook). Doe onderzoek in je eigen organisatie of die van een expeditie genoot, of stap in de wereld van een collega, goede vriend, kennis of klant. Een actieve opdracht waarvoor je in die periode minstens 2 dagen in je eigen agenda moet reserveren. In de volgende etappes gaan we praktisch aan de slag met deze ervaring en met andere cases uit ieders praktijk. Zodat jij uiteindelijk naar huis kunt gaan met een cultuurveranderplan voor jouw eigen praktijk. Heb je niet direct een eigen cultuurverandervraag? Geen nood, er is genoeg voor handen om van te leren.

“Eigenlijk kun je cultuur ook zien als een collectieve fantasie waar een groep mensen in is gaan geloven.”

Ik ga op reis en neem mee terug

Technieken en vaardigheden

Je leert interviewen, participeren, observeren, van binnenuit en van buitenaf kijken, je neutraliteit behouden, oordelen loslaten. Onderzoeken waarom je normaal eigenlijk ‘normaal’ vindt. Je leert veldwerk doen. Je leert hoe je cultuurpatronen kunt ontdekken, duiden en verleggen. Hoe je door de machten en krachten van veranderprocessen navigeert. Hoe je bestaande ordeningen opschudt, de weg kunt vinden door de onzekere tussentijd van veranderen. Hoe je nieuwe cultuurpatronen kunt borgen en stollen. Vanuit het uitgangspunt dat veranderen geen probleem is dat opgelost moet worden, maar een proces waarin je patronen onderzoekt, duidt en verlegt.

Theorie en praktijk

In deze expeditie krijg je de management-summary van 4 jaar studie en ruim 50 jaar antropologische ervaring. Lekker efficënt. We flippen de classroom, waarbij je vooral online veel theorie leert via filmpjes en de boeken, zodat we tijdens de trainingsdagen de tijd hebben om te oefenen, klooien, leren. We doen een simulatie. Je komt jezelf tegen. Gaat op veldwerk en destilleert hieruit een veranderplan. We werken live en online. Hybride dus.

Milde verwarring en lichte twijfel

Als verandering niet in een spreadsheet past, als wat normaal was niet meer normaal is… ja wat dan? We leren je kijken zonder kaders. Overal vraagtekens bij zetten. Want wat is eigenlijk normaal? En wat gebeurt er als je de relaties tussen dingen verandert? Een expeditie vol milde verwarring en twijfel. Genieten van het even niet weten. En weer nieuwe wegen vinden.

Inzicht in je organisatie

Antropologisch kijken geeft diepgaand inzicht in de interne logica, de spanningsvelden en plekken waar het schuurt. Je leert duiden, vertalen en de patronen herkennen. Zodat je snapt waarom mensen doen wat ze doen. Grip op cultuur. En inzicht in hoe je patronen kunt beïnvloeden.

Hybride leren

Als voorbereiding op de eerste live etappe, bekijk je de online masterclass Antropologisch.

Etappe 1. Antropologisch onderzoeken: patronen ontdekken

Antropologen doen veldwerk. En jij dus ook. Al meteen in de eerste etappe sturen we je de straat op. Om met andere ogen te kijken. Om te luisteren. Om jezelf tegen te komen. Om verhaal te halen. Culturele rommeltjes te verzamelen. De patronen te herkennen. Alles is informatie. Deze etappe vindt plaats op een locatie midden in de stad Utrecht.

Hybride leren: Veldwerk doen

Alles wat je geleerd hebt in de eerste etappe pas je toe in een uitdagende praktijkopdracht: jouw eigen veldwerk van minimaal een dag, maar dat mag natuurlijk ook langer. We ontmoeten elkaar in deze periode online. Je werkt in een kleine support-groep. Je krijgt persoonlijke werktijd met de trainer. Alles om jouw onderzoeksdata te helpen duiden. Zoals een antropoloog dat ook doet tijdens het veldwerk. Later, na de tweede etappe, word je uitgenodigd om terug te gaan naar je veld en je inzichten te verdiepen.

Etappe 2. De Tussentijd: patronen duiden.

Een belangrijk deel van antropologisch veranderen komt neer op het vinden van de juiste vragen en de bijbehorende patronen. Daar nemen we twee dagen de tijd voor. We blikken terug op jouw veldwerk. Op het vinden van patronen en hoe die inzichten kunnen leiden tot cultuurverandering. In alle rust. In een tussentijd waarin we je uitnodigen volledig off-line te gaan. In de natuur. Door los te komen uit je eigen patronen kun je beter kijken. Hoe analyseer jij wat je ziet? Hoe orden je data uit het veld? Hoe interpreteer jij jouw observaties? Hoe bepaalt jouw achtergrond hoe je kijkt, wat je ziet en hoe je interpreteert? Hoe bepaal je welke interventies nodig zijn? Deze etappe vindt plaats op een plek in de natuur.

Hybride leren: Cultuurfoto maken

Je vervolgt je veldwerk met een frisse blik. Maakt een praatplaat voor de cultuur-tentoonstelling. Bereidt jouw onderdeel van de Cultuur Deep Dive voor, waarvoor iedere deelnemer 1 of 2 mensen uitnodigd. Het zal jouw proeve van bekwaamheid zijn, een rite de passage.

Etappe 3. Antropologisch veranderen: patronen verleggen

Culturen vormen mensen doordat we dingen van elkaar nadoen, we elkaar napraten en als we geluk hebben ook nog zelf blijven nadenken. In deze laatste etappe ontdekken we wat we kunnen doen om een cultuur te veranderen. We maken een veranderplan volgens antropologische principes. Met interventies gericht op elkaar nadoen (gedrag), napraten (verhalen) en nadenken (goede dialoog en interactie). Je leert over de verschillende soorten cultuurveranderingen en hoe elke soort een eigen aanpak vraagt. En natuurlijk hoe je passende rituelen kunt creëren om veranderingen te begeleiden en markeren. Deze etappe vindt plaats op een creatieve broedplek. Met als belangrijk hoogtepunt de avond die wij gezamenlijk in een theater setting zullen verzorgen voor de door alle deelnemers uitgenodigde collega’s, vrienden, ouders, kinderen, bestuurders en directeuren. Antropologische lessen meteen in de praktijk brengen!

“Ik ben zwaar geconfronteerd met mijn eigen belief system. En met de aannames die ik doe bij situaties die ik tegenkom.”

Ervaringen na eerdere expedities:

Ben jij ook zo benieuwd naar de reiservaringen van anderen? Was de bestemming echt zo mooi als in de brochure? Met welke ervaringen hebben anderen hun rugzak gevuld?

Lees het in de volgende artikelen en intervies:

– Directeur sociaal domein Rob Lub (directeur sociaal domein gemeente Zutphen): Leidinggeven in de tussentijd

– Gedragsexpert Leontine Slieker:  Antropologie en politie?

– Dianne Schaafsma – Gegrepen door antropologie

– Mirjam van der Molen – Hoe help je mensen of een groep mensen door een veranderproces heen?

– Peter Kappert en Martijn Knottnerus (Rabobank, Auditing) – Het bewust maken van onbewuste patronen

– Changemaker Geriette Mollink – ‘Ik zie, ik zie, wat jij niet ziet’

“Ik ben mij bewust geworden wanneer ik interpreteer of observeer.”