“Goed leren zwijgen is moeilijker dan goed leren spreken” – Chinese wijsheid


Wanneer je beseft dat actie reactie is, dat je niet-niet kunt communiceren èn dat het merendeel van de interpretatie van gedrag onbewust gaat, kun je begrijpen dat gedachteloos en op de automatische piloot communiceren niet is aan te raden in interculturele communicatie. In tegendeel. Aandachtige communicatie, ook wel mindful communicatie genoemd, betekent dat je ervan bewust bent dat ieders manier van communiceren beïnvloed is door culturele aannames. 


Via communicatie wordt cultuur doorgegeven en met communiceren wordt cultuur vormgegeven. Cultuur beïnvloedt communicatie en communicatie beïnvloedt cultuur. 


De antropoloog Edward Hall zegt zelfs: cultuur is communicatie en communicatie is cultuur. Cultuur en communicatie zijn niet los van elkaar te zien, omdat de onzichtbare culturele dimensies in de communicatie zichtbaar worden. Zo ziet de communicatie van Jan die gelooft dat het behalen van productiviteit resultaat- en taakgericht werken vraagt er meer to-the-point uit, dan van Akinyi die gelooft dat de focus op harmonie en de onderlinge relatie moet liggen. Luisteren betekent dus aandacht voor wat er gezegd wordt, maar ook voor hoe het gezegd wordt, door wie en wanneer. De werkelijke betekenis, zeker van multi actieve en reactieve communicatiestijlen, ligt vaak niet besloten in de woorden, maar in lichaamstaal, intonatie, opmerkingen over status en onderlinge verhoudingen. Lineair actieven hebben de neiging alleen met hun oren te luisteren, terwijl je ogen, hart en zelfs je huid ook allerlei waarnemingen doen. Zoals een manager uit Vietnam uitlegde: ‘de belangrijkste dingen worden niet uitgesproken. 


DRIEVOUDIG PERSPECTIEF

Dezelfde werkelijkheid ziet er vanuit verschillende perspectieven anders uit. Het gaat erom de flexibiliteit te ontwikkelen om de verschillende kanten van een situatie te zien en in te voelen. Drievoudig perspectief betekent dat je je kunt verplaatsen in de positie van de ander, terwijl je je tegelijkertijd realiseert wat jouw rol is èn inziet welk effect het gedrag van beiden op de gezamenlijke interactie heeft. Je traint jezelf om mentaal te schakelen van de ene werkelijkheid naar de andere. 


In de Ik positie onderzoek je je eigen gevoelens, gedachten en gedrag. Wat zijn je eigen belangen, doelen en intenties eigenlijk? Welk beeld heb je van jezelf en van de ander? En welke overtuigingen en culturele aannames spelen er in de interactie. Dezelfde vragen stel je vanuit de positie van de Ander, alsof je de ander bent. Vervolgens kijk je naar jezelf en de ander vanuit de WIJ positie. Welk effect hebben deze twee mensen op elkaar? Waar liggen de overeenkomsten en waar de verschillen? En op welke manier praten ze wellicht langs elkaar heen? 

Deze vragen kun je aan jezelf stellen, met een derde bespreken en in sommige gevallen in dialoog met de ander onderzoeken. Het doel is om te zien wat er gebeurt in de interactie en om observaties aan de juiste oorzaak toe te schrijven.  


Voor mensen die weinig gereisd hebben en wonen en werken in het dorp waar zij geboren en getogen zijn, zal het toepassen van het drievoudige perspectief lastiger zijn dan voor mensen met een meer divers pakket aan culturele identiteiten in zichzelf. De eersten hebben minder ervaring en flexibiliteit opgedaan met verschillende perspectieven en typen gedrag. Mensen met een migratiegeschiedenis of een biculturele achtergrond zijn meer gewend te schakelen tussen culturele raamwerken.


MATCHEN

De derde vaardigheid in dit verband is het vermogen je persoonlijke communicatiestijl te matchen met die van anderen. Bijvoorbeeld door het spreektempo en het gebruik van gebaren en mimiek aan te passen en de directheid in het geven van feedback af te stemmen. Matchen gaat over contact maken, samen in een ritme en energie van communicatie komen waarin je elkaar kunt ontmoeten en verstaan. Dat betekent voor iemand met een multi actieve communicatiestijl, waarbij het tempo hoog ligt en er geen tot weinig stiltes vallen, meer rust en stiltes in gesprek met een reactieve gesprekspartner. Voor lineair actieven zal aandacht voor non-verbaal gedrag en meer indirecte communicatie de uitdaging zijn. 

   

Wanneer het gedrag van je gesprekspartner erg ver van je af staat, zal het moeilijker zijn om samen in hetzelfde ritme te komen. Probeer in ieder geval een kant van jezelf te ontdekken dat zich in de ander herkent. Bijvoorbeeld vanuit de manier waarop je met tijd omgaat tijdens je vakantie, hoe je het groepsleven en alles wat daarbij hoort ervaart in je geboortedorp en de indirecte communicatie tussen je ouders thuis. Vanuit de herkenning kun je verschillende manieren vinden om met elkaar om te gaan, om te matchen. Bij geen herkenning is de culturele afstand groot en zal het langer duren om op één golflengte te komen. 


[Uit Normaal is Anders, Jitske Kramer, 2009]






Gepost door: Chulah Berkowitz op 27/08/2018 17:01

Waar Jitske Spreekt

Jitske spreekt regelmatig op congressen. Wil je weten waar en wanneer? Meer informatie en inschrijven? Klik hier om de agenda te bekijken.

Over ons

HumanDimensions kijkt naar bedrijven en organisaties door het oog van een antropoloog. Hoe vormen mensen culturen en hoe vormen culturen mensen? We reizen de wereld rond op zoek naar manieren om sterke tribes te bouwen en onderlinge relaties te verstevigen. En brengen deze kennis via ijzersterke lezingen, masterclasses en trainingen naar de wereld van organiseren en samenwerken. Deep Democracy. Inclusie. Diversiteit. Organisatiecultuur. Leiderschap.

Facebook Twiter Instagram

Facebook

EZINE

Elke zes weken een informatief, inspirerend, prikkelend ezine in je mailbox? Met artikelen, blogs, vlogs en ons laatste nieuws?

* is verplicht

© 2018 Human Dimensions B.V. Prijswijzigingen en eventuele typfouten onder voorbehoud Website door BlueBird Media. Privacy